Բլոգ

Արման Կոթիկյանին օգնել է մի հույն երիտասարդ կին

Արման Կոթիկյանին օգնել է մի հույն երիտասարդ կին

Սերգեյ Վարդանյան 21․04․2009 «ՄԵՐ ՏՈՒՆԸ»…Ո՞Վ չգիտի ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Արման (Առաքել) Կոթիկյանին: Բայց քչերին է հայտնի, որ նա տրապիզոնցի է: Ծնվել է 1896-ին: Նա Անանիայի և Մաքրուհու յոթ երեխաներից վեցերորդն էր: Նախնական կրթությունը ստացել է ծովափնյա Էլևի ավանում, որտեղ ապրում էր նրանց ընտանիքը: Ապա, բնակվելով Տրապիզոնում` ավագ եղբոր` Գևորգի մոտ, ուսումը շարունակել է Ազգային վարժարանում: Նրանց բազմանդամ ընտանիքը ևս տեսել է Մեծ եղեռնի սարսափները, փրկվել են միայն Արմանը, քույրը` Վարդուհին և եղբայրը` Գևորգը: Արմանը և Գևորգն իրենց ընկերոջ` Ղազար Հարությունյանի…

Read More Read More

19-րդ դարում Թիֆլիսին 25-26 հայ քաղաքագլուխ ենք տվել…

19-րդ դարում Թիֆլիսին 25-26 հայ քաղաքագլուխ ենք տվել…

Կարինե Ռաֆայելյան 17․04․2009, 00։00 ՔԱՄՈՒՑ ՔՇՎԱԾՆԵՐԸ«Իրավունքը de facto»-ի հարցերին պատասխանում է Հայաստանի «Համշեն» հայրենակցական-բարեգործական ՀԿ-ի փոխնախագահ, «Ձայն համշենական» ամսաթերթի գլխավոր խմբագիր ՍԵՐԳԵՅ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԸ, ով բազմաթիվ գրքերի և ուսումնասիրությունների հեղինակ է:-Պարոն Վարդանյան, ապրիլի 14-ին Խնկո Ապոր անվան մանկական գրադարանում տեղի ունեցավ Ձեր կազմած «Փրկված հեքիաթներ» գերմաներեն գրքի շնորհանդեսը: Գրքում ընդգրկված են հայ երեխաների հավաքած ժողովրդական բանահյուսության նմուշներ: Ինչպե՞ս ծնվեց պատանեկան բանահավաքչական այդ շարժումը:-1978 թվականն էր, աշխատում էի «Պիոներ կանչում»: Թերթը ողողված էր պիոներների նամակներով, որոնք իրենց ջոկատների կատարած լենինյան աշխատանքների մասին…

Read More Read More

Ջեհեննեմ դերեի` դժոխքի ձոր. համշենցիների սարսափը

Ջեհեննեմ դերեի` դժոխքի ձոր. համշենցիների սարսափը

Սիրուն-սիրուն աղջիկները լաց էին լինում. համշենցի Խաուլա Կարաիբրահիմովա տատիկը, առանց արցունքների ու առանց ձեռքերը ծնկներին խփելու, որևէ բան պատմել չի կարող:Ջեհեննեմ դերեիի սարսափները շատ համշենցիներ տեսել են իրենց աչքերով: Տեսել են, թե ինչպես էին թուրք ժանդարմները ձորը նետում հայ մանուկներին հղի մոր աչքի առաջ, ինչպես էին Արդվինի և Արտանուջի գեղեցիկ հայուհիներին հերթով նետում ձորը: Ջեհեննեմ դերեիի սարսափները. իսլամացած համշենցիներ՝ զոհեր և վկաներ:

Համշենցիների և ղարաբաղցիների կապը

Համշենցիների և ղարաբաղցիների կապը

Մեր ժողովրդի ճակատագիրը իրոք հետաքրքիր է. այնքան խճճված, այնքան անհավատալի իրողությունների արդյունքում են ազգի տարբեր մասեր իրար գտել: Այս հաղորդաշարի ընթացքում կպատմենք, թե ինչպես են համշենցիները Ղարաբաղից հարս տարել, ու կպատմենք մի նշանավոր համշենցու՝ ԽՍՀՄ հերոս Մարտիրոս Նահուլյանի մասին:

Համամաշեն-Համշեն գավառի պատմությունը

Համամաշեն-Համշեն գավառի պատմությունը

Ինչպե՞ս համշենահայերն ընդունեցին մահմեդականությունը և ինչպե՞ս հայտնվեցին Տրապիզոնում. որո՞նք են համշենցիների, ծպտյալ հայերի ու մուսուլման հայերի տարբերությունները. հայագետ, համշենագետ Սերգեյ Վարդանյանը շարունակում է բացահայտել Համամաշեն-Համշեն գավառի պատմությունը:

Աշխարհի վտանգված լեզուներից մեկը Համշենի բարբառն է

Աշխարհի վտանգված լեզուներից մեկը Համշենի բարբառն է

Թուրքիայում 18 լեզու մահվան եզրին է՝ այդ թվում Համշենի բարբառը` Հեմշինջեն: Սա ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի զեկույցի տվյալներն են: Հեմշինջեն, սակայն, բացահայտ վտանգվածների շարքում է: Սերգեյ Վարդանյանն ասում է, որ Ռիզեի նահանգում այն արդեն կորել է, այնպես որ պետք է ջանք չխնայել եղածն ուսումնասիրելու և պահպանելու համար:

Սովորեք նոր բառեր մուսուլման համշենցիների բարբառից

Սովորեք նոր բառեր մուսուլման համշենցիների բարբառից

Տատս հովիվ էր, տատս ուտող խմող մարդ էր, տատս քաջ որսորդ էր՝ համշենցիներից լսած այս արտահայտությունները Սերգեյ Վարդանյանի համար բավական տարօրինակ էին այնքան ժամանակ, քանի դեռ չէր պարզել, որ «դադ» իսլամ համշենցիների բարբառում նշանակում է հայր: Կրկին սովորում ենք նոր բառեր ու ծանոթանում համշենցիների մշակույթին: «Համշենական զրուցարան». Սերգեյ Վարդանյանի հեղինակային ծրագիրը:

Նենի-նենի ու թեյահավաքչություն

Նենի-նենի ու թեյահավաքչություն

Համշենցիների թեյահավաքչությունը տեսնել է պետք: Գյուղացի կանայք թեյի պլանտացիաներում` մեծ մկրատները ձեռքին, աշխատում են: Սա համշենցիների հիմնական զբաղմունքներից մեկն է: Թեյահավաքչության ու սիրված «Նենի-նենի, աման-աման» երգի մասին այս հաղորդաշարի ընթացքում:

Հիտլերը և համշենցիները

Հիտլերը և համշենցիները

Հիտլերը հռչակվեց Կովկասի մեծ իմամ. թուրքի յաթաղանից փախած քրիստոնյա համշենցիները հայտնվեցին ֆաշիստական սվինի տակ: 175-ին հարկադրաբար տեղափոխեցին Գերմանիա, Սուկու հայկական գյուղում կախեցին ու գնդակահարեցին 48 համշենցու, Հայկաձորում՝ 45: Համշենցիները հերոսաբար դիմադրում էին:

Հայաստանի դեսպանը համշենահայության շրջանում

Հայաստանի դեսպանը համշենահայության շրջանում

Անուշ Քոչարյան 18:00, 26.04.2012 ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող, «Համշեն» հայրենակցական ՀԿ-ի փոխնախագահ, «Ձայն համշենական» թերթի գլխավոր խմբագիր Սերգեյ Վարդանյանը համշենահայության հետ առնչվել է դեռևս 1969 թվականից` Կրասնոդարի երկրամասի ծովափնյա Ադլեր քաղաքում հանգստանալու ժամանակ: Անցել է 43 տարի, և այդ ընթացքում համշենահայերի, նրանց բազմաշերտ խնդիրների մասին կատարած նրա ուսումնասիրություններն ու անձնական շփումներն այնքան են խորացել, որ նրան կարելի է համարել համշենահայության շրջանում Հայաստանի դեսպանը: Նա իր ուսերին է վերցրել ոչ միայն հայության մի կարևոր հատվածի՝ քրիստոնյա և մահմեդական…

Read More Read More